Ontwikkelassessment: richting geven aan groei

Een ontwikkelassessment brengt objectief in kaart waar iemand staat in de huidige of gewenste rol, en waar de grootste groeikansen liggen. Het doel is niet om te beoordelen of iemand geschikt is, maar om richting te geven aan ontwikkeling.

In de praktijk wordt een ontwikkelassessment ingezet wanneer je voelt dat iemand meer in zich heeft, maar niet precies weet waar de hefboom zit. Of wanneer iemand een nieuwe rol krijgt en je wilt weten welke competenties extra aandacht nodig hebben.

Het resultaat is een concreet beeld van sterke punten, ontwikkelthema's en aanknopingspunten voor coaching en training. Niet een generiek rapport, maar input die direct vertaald kan worden naar een persoonlijk ontwikkelplan.

Een ontwikkelassessment is waardevol op momenten waar ontwikkeling centraal staat.

Bij een nieuwe rol of promotie: iemand groeit door naar een functie met meer verantwoordelijkheid. Welke competenties zijn al sterk en waar is gerichte ontwikkeling nodig?

Bij een ontwikkeltraject: je wilt een coachingtraject of leiderschapsprogramma starten. Het assessment levert de nulmeting en de focus voor het traject.

Bij stagnatie: iemand presteert onder het verwachte niveau, maar het is niet duidelijk waarom. Het assessment maakt zichtbaar of het aan aanleg, gedrag, motivatie of context ligt.

Bij talentprogramma's: je selecteert medewerkers voor een high potential of management development programma. Het assessment bepaalt het startpunt per deelnemer.

Bij periodieke evaluatie: als vervolg op een eerder assessment, om groei te meten en nieuwe ontwikkelthema's te identificeren.

Een ontwikkelassessment meet dezelfde drie niveaus als een selectieassessment, maar met een andere bril.

• Persoonlijkheid en drijfveren: waar krijgt iemand energie van en wat motiveert iemand? Dit bepaalt welke ontwikkelrichting het meest natuurlijk aansluit. Ontwikkeling die aansluit bij iemands drijfveren is duurzamer.
• Capaciteiten en leervermogen: hoe snel leert iemand nieuwe dingen? Dit bepaalt het tempo en de complexiteit van het ontwikkeltraject.
• Gedragscompetenties in de huidige of gewenste rol: hoe gedraagt iemand zich in werksituaties die relevant zijn voor de rol? Het verschil tussen aanleg en getoond gedrag is een van de meest waardevolle inzichten: als iemand de aanleg heeft maar het gedrag nog niet laat zien, is dat een concrete ontwikkelkans.

Het verschil met een selectieassessment is de focus. Bij selectie is de vraag: past deze persoon? Bij ontwikkeling is de vraag: waar kan deze persoon groeien?

De waarde van een ontwikkelassessment zit in de vertaling naar actie.

• Concrete ontwikkelthema's: het rapport benoemt niet alleen sterke punten en aandachtspunten, maar ook welke thema's het meeste impact hebben. Niet alles tegelijk, maar focus op de twee of drie punten die het verschil maken.
• Aanknopingspunten voor coaching: de adviseur geeft concrete suggesties voor hoe je aan de ontwikkelthema's kunt werken. Dat kan coaching zijn, maar ook specifieke opdrachten, trainingen of verandering van werkcontext.
• Input voor het functieprofiel: de resultaten worden vergeleken met de norm. Waar zitten de verschillen? Die worden direct ontwikkeldoelen.
• Matching met andere rollen: als de resultaten worden opgenomen in het platform, kan matching laten zien welke andere rollen beter aansluiten bij iemands profiel. Dat is waardevol als de huidige rol niet de beste fit is.

Een ontwikkelassessment is een nulmeting. De echte waarde ontstaat als je groei over tijd meet.

• 360° feedback als vervolg: na het assessment werkt iemand aan de ontwikkelthema's. Periodieke 360° feedback meet of het gedrag ook verandert in de ogen van collega's. Dat is de ultieme toets: groei is pas echt als de omgeving het ervaart.
• Herhaalassessment: na een jaar of twee kan een vervolgassessment laten zien hoe iemand is gegroeid op de oorspronkelijke thema's. Het verschil tussen de twee metingen maakt groei concreet en zichtbaar.

Daarmee worden het assessment en de feedback niet alleen inzicht, maar ook omgezet in concrete actie en meetbare groei.